Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik dağıtımında dijital dönüşümü teşvik etmek amacıyla akıllı sayaç dönüşümünü yaygınlaştırma çabalarını sürdürüyor.
EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, 2027 yılı sonunda yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okunabilir duruma getirilmesinin planlandığını duyurdu.
EPDK ile Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) işbirliğinde gerçekleştirilen “Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri” etkinliğinde konuşan Yılmaz, enerji sektörünün yenilenebilir kaynaklar, elektrikli ulaşım, enerji depolama ve dağıtık üretim alanlarında önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini ifade etti.
Bu değişimin elektrik dağıtım şebekelerinin işleyişine de etki ettiğini belirten Yılmaz, ana hedeflerinin daha dayanıklı şebekeler oluşturmak, hizmet kalitesini yükseltmek ve enerji altyapısını gelecekteki ihtiyaçlara uygun hale getirmek olduğunu açıkladı.
Ülke genelinde hizmet sunan 21 elektrik dağıtım şirketinin farklı iklim ve coğrafi koşullarda faaliyet gösterdiğine dikkat çeken Yılmaz, şebekelerin sürdürülebilirliği için yatırım ve bakım çalışmalarının büyük önem taşıdığını vurguladı.
YATIRIM VE BAKIM KAYNAKLARI ARTIRILDI
EPDK’nın 2026-2030 dönemini kapsayan beşinci uygulama dönemine dair düzenlemelerine değinen Yılmaz, yatırım tavanının önceki döneme göre reel olarak yaklaşık 1,5 katına, planlı bakım kaynaklarının ise 2,1 katına çıkarıldığını bildirdi.
Dağıtım hizmetlerinin kalitesinin yalnızca yatırım miktarı ile değerlendirilemeyeceğini belirten Yılmaz, kaynakların doğru alanlara yönlendirilmesi gerektiğini, şebeke varlıklarının etkin yönetimi ve bakım çalışmalarının da hizmet kalitesine olumlu yansıması gerektiğini kaydetti.
Nisan 2026’da yayımlanan kalite faktörü düzenlemesiyle birlikte elektrik kesintilerinin süresi ve sıklığı yanında teknik kalite, kullanıcı memnuniyeti ile iş sağlığı ve güvenliği göstergelerinin de değerlendirmeye alındığını aktaran Yılmaz, bu kriterlerin dağıtım şirketlerinin gelir tavanlarını etkilediğini ifade etti.
EPDK 724 AR-GE PROJESİNİ KABUL ETTİ
Elektrik ve doğalgaz dağıtımı üzerine yapılan araştırma ve geliştirme (AR-GE) destekleri hakkında bilgi veren Yılmaz, Temmuz 2014’te başlayan proje dönemlerinde toplamda 2 bin 85 başvuru yapıldığını ve bunlardan 724’ünün kabul edildiğini belirtti.
Kabul edilen projelerin 619’unun elektrik alanında, 105’inin ise doğalgaz dağıtımı üzerinde yürütüldüğünü aktaran Yılmaz, artık dağıtım şirketlerinin sadece teknoloji kullanan değil aynı zamanda teknoloji geliştiren kuruluşlar haline geldiğini dile getirdi.
5 Eylül’de yayımlanan düzenlemelerle AR-GE ve yenilik faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların güncellendiğini belirten Yılmaz, belirli koşullarda prototip geliştirme, doğrulama testleri gibi faaliyetlerin destek kapsamına alındığını söyledi.
Yılmaz ayrıca fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunmasına yönelik düzenlemelerin de ele alındığını belirterek AR-GE çalışmalarının ürün geliştirme süreçleriyle tamamlanmasının önemine vurgu yaptı.
YERLİ YAZILIM GELİŞTİREN ŞİRKETLERE TEŞVİK
Dijitalleşmenin elektrik dağıtımındaki şebeke yönetimi ile arıza tespit süreçlerini değiştirdiğine dikkat çeken Yılmaz, sistemlerin uyumlu çalışmasının yanı sıra siber güvenliğin de öncelikli konular arasında yer aldığını kaydetti.
Ocak 2023’te başvuruları alınmaya başlanan Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı kapsamında toplamda 72 projenin sunulduğunu bunlardan da 26’sının kabul edildiğini bildiren Yılmaz; ayrıca yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik %5’lik sermaye maliyeti artışının da teşvikler arasında olduğunu aktardı.
AKILLI SAYAÇ DÖNÜŞÜMÜ 2027 SONUNA KADAR SÜRECEK
Milli Akıllı Sayaç Sistemi’nin EPDK tarafından desteklenen AR-GE çalışmalarının bir sonucu olduğunu belirten Yılmaz; bu sistemin uzaktan haberleşme olanaklarını geliştirdiğini ifade etti.
MASS’ın arıza tahmini gibi yeni fırsatlar sunduğunu kaydeden Yılmaz; akıllı sayaç dönüşümünün başlangıç tarihi olarak Mart 2026’yı gösterdi. Eylül ayına kadar toplamda 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile birlikte 70 bin Akıllı Sayaç PRO’nun kurulumunun tamamlandığını söyledi. Dönüşüm sırasında mümkün olan en düşük maliyetle en fazla sayaca ulaşmanın hedeflendiğinin altını çizdi.
2027 yılına kadar yaklaşık olarak eklenen diğer bilgileri açıklayan Yılmaz şöyle dedi:
“Bu bağlamda, yaklaşık olarak iki yıllık süreçte toplamda yaklaşık olarak 2.7 milyon adet Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulması planlanmaktadır. Böylelikle yaklaşık olarak toplamda 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma imkanı elde edilecektir.”
Ayrıca akıllı sayaçların yaygınlaşmasıyla birlikte elektrik aboneleri tüketim verilerine erişim sağlayacakları MASS mobil uygulamasının test sürümünün kullanıcılara sunulduğunu belirten Yılmaz; haberleşme yöntemlerinin çeşitlendirilmesiyle dönüşüm sürecinin devam edeceğinin altını çizdi.
Sayaç değişim süreçlerinin EPDK tarafından titizlikle takip edileceğine vurgu yapan Yılmaz; geride kalan dağıtım şirketlerine gerekli tedbirlerin alınacağını ifade etti.
AR-GE ÇIKTILARININ YERLİ ÜRÜNLERE DÖNÜŞMESİ AMAÇLANIYOR
Elder ile ortaklaşa düzenlenen etkinliğin elektrik dağıtım şirketlerinin bilgi birikimini araştırmacılarla buluşturduğunu belirten Yılmaz; yeni AR-GE düzenlemeleri kapsamında kuluçka merkezleri gibi çeşitli desteklerin sağlandığını aktardı.
Bunun yanı sıra daha güvenilir şebekeler oluşturmayı hedeflediklerini dile getiren Yılmaz; yatırım kararlarının iyileştirilmesi gerektiğinin altını çizerek yerli teknoloji ekosistemini desteklemeyi sürdüreceklerini vurguladı.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
